De bende van Oss 
Er was in de jaren vóór de oorlog in Noord-Brabant een groep criminelen actief, die bekend stond als “de bende van Oss”. Na bloedig treffen met de politie kwamen zij voor de rechter en hun bestemming werd…..Leeuwarden. Vader, zoon en oom De Bie, enkele Van Galens, Van Bernes en Hendriksen zorgden voor Brabantse inbreng binnen onze muren.

Zij waren niet steeds eensgezind, dat bleek meer dan eens. Onderlinge vechtpartijen kwamen regelmatig voor en soms werden meningsverschillen uitgevochten achter stellingen op de kleermakerij met ook wel doorslaggevende argumenten als zware Rijksstrijkijzers! De latere prof. Nagel heeft in zijn beginjaren een verhandeling geschreven over deze “bende van Oss”, waartoe hij vele malen een bezoek aan Leeuwarden bracht. lees meer van oud Directeur H.S. Born.

De film De bende van Oss
Oss is al jarenlang in de greep van een bende wanneer de marechaussee wordt gestuurd om voor eens en altijd met het tuig af te rekenen. Door hun komst in de industriestad lijkt de situatie te escaleren.

De wachtmeester van de marechaussee  (Daan Schuurmans) is echter vastbesloten de bende op te rollen en komt zodoende ook steeds dichterbij Johanna, die als een vlieg gevangen lijkt in het criminele web. Lukt het haar om op rigoureuze wijze te breken met haar oude leven?

De Bende van Oss is een verhaal over goed en fout, over macht en machteloosheid en over liefde en verraad…  website bende van Oss

Het boek De bende van Oss
De speelfilm over de Bende van Oss is gebaseerd op historische feiten, die in dit nieuwe boek worden beschreven en geduid. Niet alleen de delicten en daders met hun onderlinge familieverhoudingen, maar ook de vertegenwoordigers van justitie en de kerkelijke overheid komen volop aan bod. De criminelen en hun vervolgers,waarbij soms de rollen lijken te worden omgedraaid, in een kluwen van belangen, frustraties, geweld en amoureuze passies. Het is allemaal echt gebeurd!Hoe kon zo’n klein provinciestadje een broeinest van criminaliteit worden? Wat betekent verminking, zoals het afsnijden van een vinger, in zo’n samenleving? Intrigerende aanduidingen zoals de Bloedkop en King Kong voorgezagsdragers, en niet minder kleurrijke bijnamen voor de daders uit het Osse milieu zoals Toon de Soep en Trien de Snol. Hoe werd de succesvolle strategie van de Osse omerta doorbroken?

Hoe kon het toch dat de marechaussee, na door koningin Wilhelmina te zijn onderscheiden, volledig werd verguisd en het veld moest ruimen? De lotgevallen van de Bende van Oss zijn niet alleen een sleutelverhaal in de geschiedenis van Brabant,maar vormen tevens een cruciale episode in de Nederlandse criminologie en rechtstaat. De geschiedenis van de Bende van Oss kan verdeeld worden in drie fasen. De eerste fase speelt zich af rond1893 wanneer de moord op wachtmeester Hoekman van de marechaussee plaatsvindt. Hoofdrolspelers en mogelijke daders in deze zaak vluchten naar Amerika.

De tweede fase speelt zich af in de periode 1924-1935 en gaat feitelijk over wat is gaan heten de Bende van Oss. Overvallen, inbraken en brandstichtingen waren aan de orde van de dag. Ook moord en doodslag kwamen veelvuldig voor. Het wordt een strijd tussen het criminele milieu, marechaussee en politie. De Sabel tegen het Mes. Marechaussee en de politie lossen binnen korte tijd de meeste zaken op. Vooral de marechaussee krijgt allelof en wordt zelfs door de vorstin onderscheiden, hoewel zij weigert om zich in het criminele Oss te vertonen.

In 1938-39 speelt de derde fase wanneer de kwestie Oss een nationale politieke zaak wordt en uiteindelijk leidt tot de val van het vierde kabinet Colijn. De marechaussee is een aantal zaken op het spoor waar onder zedenschandalen en fraudezaken waarbij de geestelijkheid en de plaatselijke elite betrokken zijn. Dit onderzoek leidt er toe dat de eens zo geprezen marechaussee door toedoen van de minister van Justitie op non-actief wordt gezet.

Over de criminaliteit in Oss en de zogeheten Bende van Oss zijn in het verleden diverse boeken verschenen. Het nieuwe boek van historicus Leo Hoeks en cultuurwetenschapper Gerard Rooijakkers geeft niet alleen een historisch overzicht van de feiten en gebeurtenissen vanaf circa 1890 tot 1940, maar gaat tevens in op de beeldvorming rond deze roemruchte bende. Ook wordt de situatie in Oss in een breder, Brabants perspectiefgeplaatst wat betreft geweld, sociale structuur en culturele achtergronden. Het boek bevat niet eerder gepubliceerd beeldmateriaal en nieuwe archiefvondsten.

Daarnaast wordt in het boek de totstandkoming van de speelfilm beschreven en gedocumenteerd met aandacht voor de opnamelocaties, de rekwisieten en decors. Het boek bevat unieke opnamen van zowel de filmset als het voor het publiek onzichtbare werk achter de schermen. Hierbij wordt duidelijk hoe zeer gestreefd is naar een betrouwbaar historisch beeld van deze bewogen periode in de geschiedenis van Oss – een plaats die in één generatie transformeerde van een op het platteland gerichte samenleving tot een industriestad met grote sociale en economische spanningen die het politieke leven tot in Den Haag zouden beroeren.
 

In de 12 jaar van 1923 tot en met 1935 beschouwde men Oss als een centrum van criminaliteit. En daar was ook wel enige aanleiding toe: er vielen in deze periode 24 doden (zoals in Oijen bijvoorbeeld) te betreuren als gevolg van gewelddadige activiteiten: moord, doodslag, (zware) mishande­ling, diefstal met geweld en brandstichting. Een groot deel van deze criminaliteit werd toegeschreven aan de zogenaamde "Osse Bende”, al is de benaming “bende” misschien wel misleidend. Het ging eerder om een bepaalde cultuur van zwijgen in brede kring, dan om een echte criminele organisatie.

Een forensisch psychiater formuleerde het in 1933 zo: “de solida­riteit, het goed georganiseerde complot, de onherroepelijkheid van hun bedreigingen en de uitvoering daarvan maakt die grote familie van misdadige elementen tot een hoogst gevaarlijke, brutale en meer en meer op een Ameri­kaanse bandietengemeenschap gelijkende bende. Ze verraden elkaar niet, en ze bedreigen hen die kunnen getuigen, met moord. En vroeg of laat houden ze hun woord. Ze staan als één man vijandig tegen alles wat politie of justitie is.”

Die politie staat dan ook een tijdlang vrij machteloos. Oss heeft eind jaren ’20 ongeveer 16.000 inwoners. De gemeentepolitie Oss telt tien man, de marechaussee is vijf man sterk. In 1934 komt daar verandering in. De marechaussee wordt met 15 man versterkt. De opsporing wordt intensiever: wie na cafétijd op de Berghemscheweg loopt of in het Schaykscheveld, wordt aangehouden.
 

En het werkt! In de jaren 1934 en 1935 worden ongeveer 300 misdrijven opge­lost. Van deze zaken behandelen de rechtbank en later het gerechtshof in hoger beroep er ongeveer 50, met in totaal 155 verdachten, van maart 1935 tot juni 1936. Ik wil vooral ingaan op de arrestatie en veroordeling van J.P. Ceelen voor de moord op caféhouder Jan van de Pas te Berghem, omdat deze zaak exemplarisch was voor het toenmalige criminele klimaat in Oss.

Kop van Jut Henricus Mokcaarts Blikken Dominee Hogerhuis De bende van Oss Overval 1944 Dir Jansen Dokter O Adri lodder Durk Tabak IJe Wijkstra Aage M Totaalweigeraar Sluiting 2002 Sluiting 2007 De overval

Beruchte zaken