Was een terechtstelling op zich al bijzonder wreed, de wijze waarop een beul -in opdracht van de rechters en vastgelegd in het vonnis -moest handelen met het dode lichaam van een terechtgestelde getuigde van geen enkel respect of eerbied.

Lichamen van geëxecuteerden werden "buyten gebracht"d.w.z. naar het galgenveld gesleept op een "horde" een soort gevlochten slede van tenen* of eenvoudigweg vastgebonden aan de staart van een paard. Op dat galgenveld werden de lichamen van terechtgestelden tentoongesteld: aan de galg, op het rad of aan de paal. Deze lichamen bleven daar op het galgenveld totdat ze vergaan waren: "de vogelen des hemels ten prooye gelaten tot afschrik van het algemeen"

De galgenvelden die zich buiten de stad bevonden, staan op oude kaarten vaak afgebeeld met een driehoekje of een afbeelding van een galg. Er waren verschillende galgentypen: sommige steden hadden een galg bestaande uit een grote stenen kuip waarop drie zuilen waren gemetseld welke met dwarsstangen waren gebonden, de zuilen droegen leeuwen die het stadswapen in hun klauwen hielden.

Aan de stangen werden de lichamen gehangen die na verloop van tijd bij gedeelten in de stenen kuip vielen. Veel eenvoudiger waren de houten galgen, deze bestonden uit twee of drie in de grond geplaatste palen verbonden door dwarsbalken waaraan de lichamen gehangen werden.

In de directe nabijheid van de galg bevonden zich enige raden en palen. Het rad was een op een paal geplaatst wagenwiel waarop een terechtgestelde (soms nog levend!) gezet kon worden, de loodrecht in de grond staande palen dienden eveneens om er lichamen tegen aan te zetten.

Het zal ongetwijfeld de bedoeling zijn geweest de tentoonstellingsgalg te gebruiken voor in de stad opgehangenen, het rad voor geradbraakten en de paal voor gewurgden. In de praktijk werd hiervan echter afgeweken. Niet alleen werden lichamen van terechtgestelden naar het galgenveld gesleept maar ook dat van bijvoorbeeld zelfmoordenaars.

Zo werd eens ene Gerrit Bazel die zich in het tuchthuis verhangen had ondersteboven aan de galg opgehangen. Bijzonder merkwaardig is wel het vonnis van een zekere jan Pieterss. Deze man had zich in zijn eigen huis van het leven beroofd, waarschijnlijk uit zwaarmoedigheid want om een misdaad werd hij niet gezocht.

Toch oordeelden schout en schepenen van Utrecht dat het dode lichaam van Pieterss. door een gat in de muur van het huis weggesleept moest worden naar het galgenveld om onder de galg begraven te worden "als een hond".

Het kan niet anders of de gehele strafrechtspleging komt bij ons bijzonder weerzinwekkend over en de vraag rijst dan: Gebeurde dit alles om anderen er van te weerhouden strafbare daden te doen? We mogen aannemen dat de barbaarse lijf- en levensstraffen inderdaad dit doel beoogden maar of de galgenvelden en galgenbergen een afschrikwekkend invloed hadden valt te betwijfelen.


Bron: M. Veld. werkstuk over gevangeniswezen

Galgenvelden Galgenlappers Lijfstraffen Geweld Protesten Vermogen Strafrecht Straffen Terechtstelling

Geschiedenis
Levensstraffen