Protesten


Protesten tegen de wrede executies en de tentoonstellingen van de lichamen van terechtgestelden werden niet geuit, althans niet in het openbaar en toch zullen velen het met de gehele gang van zaken niet eens geweest zijn. Daarbij valt dan in de eerste plaats te denken aan familieleden van de tentoongestelden, zij zullen het vreselijk gevonden hebben hun bloedverwant tot spot en hoon van het publiek te zien hangen aan de galg.

 

Werd er al eens geprotesteerd tegen een galgeveld dan was dit veelal uit partikulier of persoonlijk belang. Duidelijk blijkt dat wel uit het request van de eigenaars van de zaagmolens en pannebakkerijen aan de Vaartse Rijn bij Utrecht. De galg aan de Engelenburch was n.l. in 1674 omgewaaid tijdens een hevige storm en de genoemde eigenaars zagen hierin een mooie kans om deze tentoonstellingsgalg uit de nabijheid van hun molens en pannebakkerijen kwijt te raken. Zij richten dan ook een verzoek daartoe tot de

 

"Borgemeesteren en Vroedschappen"van Utrecht en brachten naar voren dat: "afschouwelijck is het gesicht ende den reuck van de doode, half, jae geheel vereotte misdadigers, die men aldaer pleeght aen te hangen oftetentoon te stellen, voornamelijck voor degeene, die daaromtrent bij nagt en ontijde wercken, waer door oock der suplianie gebouwen en de erven van te minder aansien en de waardije konnen geacht worden..."

 

Een financiële kwestie dus: Hun gebouwen en land zijn, zo vlak in de buurt van de galg, minder waard! Het verzoek werd afgewezen en de galg kwam weer op dezelfde plaats. Hoewel er weinig protesten in het openbaar geuit werden tegen de wrede straffen en het gebruik van de galgevelden was niet iedereen het hiermee eens. Zo lezen we in de kronieken van Peter van Thabor:

 

"Nyet lanck hier nae, des Dynxdaghes voer sinter claess dach, sinte Niclaes was op eene sonnendach, doe wort Wyert te Leuwerden syn hoeft off gheslaghen opt orduys en de sin flouwele wambis wort hem wt ghetogen, en de sin koyschen des ghelyck, en de doe wort hij buten die stat gevoert, en de hy wort seer schandalick in syn bloete hemd op een rat gheset"

 

In de "Chronyk van Sneek" van Eelco Napjes toch ook een protest:

 

Hij heeft ook een Zoldaat Otte van Lingen genaamt, te laste gelegt, dat hy van de Borgoendise bekogt was, om de stad Sneek aan Vier plaatsen in de brand te steken, op dat zy als dan op de stad zouden aanvallen. Dese is op den 4 Augustus Gevierendeelt, en de Quartieren aan de vier hoeken der stad opgehangen, t welke bij een yder voor een grote wreedheid gehouden wierde."

 

Aan het einde van de 18e eeuw komt er even wel een einde aan het gebruik van de galgevelden en galgebergen, dit als gevolg van de revolutie in ons land. Als in 1795 de patriotten de macht in handen nemen en de Representanten van het volk van Holland decreten uitvaardigen is hun decreet* van de 6e maart 1795 een der belangrijkste. Dit decreet beveelt dat de galgevelden en galgebergen weggeruimd moeten worden en dat lichamen van terechtgestelden begraven dienen te worden.

 

Bron: M. Veld.